Ontdek de milieuscore van jouw groente & fruit

Milieuscore van groente en fruit

De milieuscore van groente en fruit geeft aan hoe milieuvriendelijk een product is, vergeleken met andere groente- en fruitproducten. In de kalender zijn per maand alle in Nederland geteelde producten opgenomen en de meest gangbare importproducten. De indeling in scores (A - E) is gebaseerd op de meest voorkomende teeltmethode, de meest voorkomende transportwijze en het meest gebruikte verpakkingsmateriaal voor dat product uit dat land in die maand. Bij de Nederlandse kasgroenten tomaat, paprika, komkommer en aubergine is ook rekening gehouden met het nationaal aandeel aardwarmtegebruik en energiezuinige kasteelt.

Milieubelasting

Om de milieubelasting te bepalen is gebruik gemaakt van de wetenschappelijke methode ReCiPe 2.0. Met behulp van deze methode kunnen verschillende milieu impacts door middel van weging bij elkaar worden opgeteld tot een eindscore. Voor het bepalen van de milieuscore in de groente- en fruitkalender hebben we de vier voor groente en fruit meest relevante milieu indicatoren uit ReCiPe beoordeeld. De gebruikte indicatoren zijn: gebruik van fossiele grondstoffen, bijdrage aan klimaatverandering, landgebruik en waterstress. Met waterstress bedoelen we het watergebruik in relatie tot de waterschaarste in een gebied. Als in een heel droog gebied veel geïrrigeerd wordt, levert dit druk op de lokale waterhuishouding in dat gebied. Bij hoge waterstress kan er onder andere gebrek aan schoon drinkwater ontstaan. In de huidige groente- en fruitkalender is de impact van bestrijdingsmiddelen op het lokale milieu (nog) niet meegewogen omdat over buitenlandse teelt vaak onvoldoende betrouwbare informatie voorhanden is.

A

Milieuscore: Goede Keuze

Dit zijn de meest milieuvriendelijke producten:

  • Veel groente en fruit van Nederlandse akkers.
  • Bepaalde akkerproducten van buiten Nederland, die per vrachtwagen of schip vervoerd zijn. Bijvoorbeeld: tomaat uit Spanje en Marokko, pompoen uit Zuid-Europa en broccoli en bloemkool uit Frankrijk.

 

B

Milieuscore: Goede Keuze

Deze producten hebben een 2 keer zo hoge milieubelasting als de meest milieuvriendelijke producten:

  • Producten met een hóge opbrengst per hectare uit Nederlandse kassen mét milieubesparende maatregelen (WKK en/of aardwarmte). Bijvoorbeeld: vleestomaten, ronde tomaten en komkommer.
  • Bepaalde akkerproducten van buiten Nederland, die per vrachtwagen of schip vervoerd zijn. Bijvoorbeeld: kiwi uit Nieuw Zeeland en Italië, aubergine en mandarijn uit Spanje en sperziebonen uit Senegal.

 

C

Milieuscore: Tweede Keuze

Deze product zijn 4 maal zo milieubelastend als de meest milieuvriendelijke producten:

  • Producten met een hóge opbrengst per hectare uit Nederlandse kassen zónder milieubesparende maatregelen (WKK en/of duurzame energie).
  • Producten met een relatief láge opbrengst per hectare uit Nederlandse kassen mét milieubesparende maatregelen (WKK en/of aardwarmte).
  • Kwetsbaar Nederlands en Europees vollegrondsfruit dat in kleine plastic bakjes verpakt zit (Bijvoorbeeld: zomerse bramen en frambozen).
  • Producten met een lage opbrengst per hectare of hoog watergebruik in droge gebieden) die over de weg vervoerd worden, en sommige van de producten die per schip binnenkomen.

 

D

Milieuscore: Vermijden

Deze producten hebben een 8 keer zo hoge milieubelasting als de meest milieuvriendelijke producten:

  • Ingevlogen producten uit niet al te verre landen als Israël en Egypte.
  • Producten met een relatief láge opbrengst per hectare uit Nederlandse kassen zónder milieubesparende maatregelen (WKK en/of aardwarmte).

 

E

Milieuscore: Vermijden

Deze producten hebben een meer dan 8 keer zo hoge milieubelasting als de meest milieuvriendelijke producten:

  • Ingevlogen producten van ver (Oost-Afrika) of heel ver (Zuid- en Midden Amerika, Zuid Oost Azië en Nieuw Zeeland).
  • Zacht fruit uit de Nederlandse kas, bijvoorbeeld blauwe bessen in mei of frambozen in november. Ook kasproducten die extra belicht worden zodat ze ook hartje winter geoogst kunnen worden.

 

Kasteelt

De teelt van groenten of fruit in een verwarmde kas kost (per kilo product) gemiddeld meer energie dan de teelt buiten op de akker. Veel producten uit de kasteelt hebben daarom een hoge milieubelasting. Door energiemaatregelen in de Nederlandse kasteelt zijn er wel kasproducten als tomaat en komkommer met een goede milieuscore. In de toekomst kunnen dat er door nieuwe energiemaatregelen steeds meer worden.

Transport

Bederfelijke en kwetsbare producten (asperges, peultjes, zacht fruit) van een ander continent komen vaak per vliegtuig naar Nederland. Dat veroorzaakt veel uitstoot van broeikasgassen. Het is klimaatvriendelijker om producten met de boot naar Nederland te halen. De uitstoot van broeikasgassen om een kilo sperziebonen met de boot te vervoeren is per kilometer transportafstand meer dan 40 keer lager dan wanneer je die kilo sperziebonen met het vliegtuig vervoerd. Vandaar dat sperziebonen uit Kenia in klasse E vallen, en die uit Senegal in klasse B. Sperziebonen uit Spanje vallen echter ook in klasse B, terwijl Spanje dichterbij ligt dan Senegal. Dit komt doordat het vervoer per vrachtwagen per kilogram product klimaatbelastender is dan het vervoer om diezelfde kilo per boot te vervoeren. De groente & fruitkalender neemt de roetuitstoot van containerschepen niet mee in de klimaatimpact van vervoer per schip, omdat dit niet is meegenomen in de milieu beoordelingsmethode ReCiPe. Roet houdt net als CO2 warmte vast in de atmosfeer en het is vooral op de korte termijn een zeer krachtig broeikasgas.

Vervoer per vliegtuig is zo klimaatbelastend dat het de milieuklasse van het product volledig bepaalt. Bij vervoer per schip of vrachtwagen is transport vaak veel minder overheersend in de totale milieubelasting en bepaalt de opbrengst per hectare, het energiegebruik en het watergebruik ook een groot deel van de milieuscore.

Biologisch

Biologische teelt scoort op verschillende aspecten beter voor het milieu dan reguliere landbouw: kunstmest en chemische bestrijdingsmiddelen zijn bijvoorbeeld verboden en op de akker is meer biodiversiteit. Aan de andere kant heeft biologische teelt vaak een lagere opbrengst. Daardoor is een groter landbouwareaal nodig. Dat gaat ten koste van de natuur. Over de vraag of biologische landbouw beter is voor het klimaat lopen de resultaten van onderzoeken uiteen. De Groente- en fruitkalender maakt daarom geen onderscheid tussen biologische en conventionele teelt. 

Keurmerken

Een aantal keurmerken stelt extra duurzaamheidseisen aan de productie van groente en fruit. Meer informatie: groenten en fruit.